مهندس مسعود وحیدی کارشناس مکانیک سیالات

Masood_vahidi_ok|@yahoo.com

مقدمه

هواي پيرامون سطح زمين مخلوطي از گاز هاي نيتروژن , دي اكسيدكربن , گاز هاي بي اثر و بخار آب است . بخار موجود در هوا از لحاظ ترموديناميكي در حالت فوق گرم قرار دارد . وجود مقداري بخارآب در هوا يك عامل حياتي براي تنفس موجودات زنده محسوب مي شود . درد صورت افزايش بخار آب شرايط هوا از حالت تر موديناميكي اشباع نزديك مي شود با اين وجود رطوبت موجود در هوا در بسياري از صنايع يك عامل مزاحم بشمار مي آيد كه بايستي حذف شود .

رطوبت موجود در هواي فشرده باعث افزايش نرخ اكسيداسيون فلزات تشكيل دهنده صنايع پنوماتيك مي شود همچنين رطوبت مذكور در صنايع الكترونيك و ابزار دقيق ماشين هاي حساب گر(  كامپيوتر ) يك عامل منفي تلقي مي شود و اصولا اداوات مورد استفاده در صنعت مذكور در رطوبت با سقف محدودي كار مي كنند به همين دليل است كه در صنايع نظامي جنگ افزار هاي سنگين مجهز به وسايل اندازه گيري الترونيكي در شرايط هوا خشك نگهداري مي شوند .

وسايل اندازه گيري و كاليبراسيون موجود در اتاق هاي پاك نيز از همين قاعده پيروي مي كنند . رطوبت زدايي در صنعت نساجي يك ضرورت محسوب مي شود از كار بردهاي مهم ديگر رطوبت زدايي در صنايع غذايي جلوگيري از نمو با كتريها و قار چ ها در شرايط هواي مرطوب مي باشد عمل خشك كردن هوا ي داخل سيلو هاي ذخيره غلات و ساير محصولات كشاورزي به همين دليل انجام مي شود علاوه بر اين هواي خشك به عنوان يكي از ملزومات برخي پروسه هاي توليد مطرح مي باشد از آن جمله مي توان به پروسه هاي توليد نيتروژن و فر آيند هاي خشك كردن غلات و گرانول پلاستيك اشاره كرد اما كار برد عمده رطوبت زدايي در صنعت تاسيسات هوا پردازي جهت نيل به محدوده آسايش ساكنان ساختمان مي باشد اين موضوع به خصوص در  اقليم هاي گرم و مربوط حايز اهميت است , علاوه بر اين سيستم هاي رطوبت زدا به عنوان يكي از مولفه هاي سيستم هاي خنك كننده كار برد دارند كه مي توان از سيستم هاي خنك كنده مبتني بر مواد جاذب رطوبت نام برد .

همچنين رطوبت زدايي از هواي ورودي به كويل سرد سيستم خنك كننده تراكمي مجهز به كمپر سور براي براي كاهش بار برودتي نهان بخصوص در سوپرمار كت ها بسيار معمول است . منابع عمده انتشار رطوبت در اماكن و هواي تازه ورودي از محيط به داخل محل هاي مورد نظر در موارد خاص رطوبت خروجي از تجهيزات رطوبت زداي به كار گرفته شده در اين اماكن نظير سيستم هاي آشپز خانه , قهوه جوشها به موارد فوق افزوده مي شوند .

ابتدا به كا بردهاي رطوبت زدايي در سيستم تهويه ساختمان اشاره مي كنيم پس از آن روش ها و تكنيك هاي سطوح در فر آيند هاي رطوبت زدايي مورد بحث قرار گرفته است .

1-1) استفاده عملي رطوبت زدايي در صنايع تاسيسات ساختمان

     1-1-1)    لزوم كنترل جهت آسايش اشخاص

در طي 15 سال اخير كيفيت هواي داخل فضاهاي مسكوني نظير خانه ها , آپار تمان ها و ادارات به شدت مورد توجه قرا ر گرفته اند , مطالعات گسترده بيانگر وجود مقاديير بالايي از نيتروژن , دي اكسيد سولفور , هيدرو كربن , آزبست و ساير ذرات آلاينده در بسياري از فضا هاي تنفس انسان مي باشند علاوه بر اين هر شخص در هر باز دم بسته به ميزان فعاليت مقدار معيني دي اكسيد كربن وارد فضا مي كند . به اين دلايل نياز به هواي تازه در سيستم هاي تهويه جهت خارج كردن آلاينده ها و وارد كرده اكسيژن مورد نياز ساكنان ساختمان اجتناب ناپذير است .

مسئله ورود هواي تازه كنترل رطوبت اماكن مسكوني را مطرح مي كند به طور كلي بخار آب معمولا با رطوبت نسبي يا درصد بخار موجود در هوا نسبت به سطح بخار آب موجوددر هواي اشباع متناظر سنجيده مي شودو معمولا به عنوانيك آلاينده يا مشكل زيست محيطي مطرح مي باشد درحقيقت ميزان معيني از رطوبت برا ينيل به شرايط آسايشضروري مي باشد از طرف ديگر رطوبت نسبي بالاتر از شرايط عادي تاثير مستقيم و غير مستقيم عدم وجود رطوبت كافي با هواي مرطوب روي سلامت انسان عمدتا مربوط به نار ساييهاي پوستي و بينايي مي باشد .

اثارت غير مستقيم عمدتا به فرايند هاي فيزيو لوژيكي مرتبط مي باشد . اين فرا يند ها عبارتند از رشد رشد قارچ ها و باكتر يها كه در شرايط هواي مرطوب نرخ آن به سرعت افزايش مي يابد .

رطوبت خيلي ناچيز زير 20 0/0 ( رطوبت نسبي ) منجر به ناراحتي هاي بينايي و رطوبت هاي نسبي بالا منجر به ناراحتي هاي تنفسي مي گردد . چندين گزارش بر حسب تحقيقات تجربي بر روي كه دچار خشكي گلو و بيني شده اند نشان دهنده اين است كه در رطوبت هاي پايين تر از 30 تا 40 0/0 سكونت داشته اند .