دانلود نسخه الکترونیکی
محمد هادي جليلي
عضو هيات مديره جمعيت كاهش خطرات زلزله ايران
مقاو مسازي در علم مهندسي عمران به معناي بالا بردن مقاومت يك سازه (ساختمان) در برابر نيروهاي وارده
است. امروزه از اين اصطلاح بيشتر در مورد نيروي زلزله استفاده ميشود. ازديدگاه علمي، مقاو مسازي واژهي كاملا
درستي براي اين منظور نيست چرا كه منظور از اصطلاح "مقاوم سازي" به طور قطع بالابردن مقاومت در برابر نيروي
زلزله نيست بلكه منظور بهبود عملكرد اجزاي سازه (ساختمان) در برابر نيروي زلزله است. به همين دليل اصطلاح
"بهسازي" و در حالت خاص براي نيروي زلزله، بهسازي لرزهاي اصطلاح درست تري است. به هر حال براي همرنگ
شدن، در اين مقاله نيز از اصطلاح مقاوم سازي به همان معناي بهسازي لرزهاي استفاده ميكنيم.
همانطور كه اشاره شد ، مقاوم سازي در مورد ساختمانهاي از قبل ساخته شده كاربرد دارد. اساساً براي ساختمانهاي در
حال احداث رعايت اصول و مقررات فني لازم ميباشد و مقاوم سازي معناي خاصي در بر ندارد. لذا لازم است
مخاطبين به اين مهم توجه داشته باشند كه وقتي صحبت از مقاوم سازي ميشود، در مورد ساختمانهاي قديمي و جديد
ساخته شده صحبت ميشود، و ساختمانهايي كه هنوز ساخته نشدهاند در اين مقوله مورد نظر نميباشند.
مقاوم سازي وظيفه چه كساني است؟ چه ساختمانهايي نياز به مقاوم سازي دارند؟ روش انجام مقاوم سازي چيست؟
هزينه انجام آن چقدر است؟ نتايج مقاوم سازي تا چه حد قابل اطمينان است؟ طرحهاي مقاوم سازي دولت چه
نتايجي در بر دارد؟ و ...؛ اينها همه سوالاتي هستند كه به ذهن هر كسي خطور ميكند و در اين مقاله سعي برآن شده
است تا به اين سوالات پاسخ داده شود.
IranCivilCenter.com - Technical and Educational Website of Iranian Engineers
Copyright © 2003-2005 Iran Civil Center, All rights reserved worldwide. Page 2 of 5
چه ساختمانهايي نياز به مقاوم سازي دارند و مقاوم سازي وظيفه چه كساني است؟
پاسخ به اين سوال از دو ديدگاه علمي و عملي قابل تأمل است. از ديدگاه علمي تمام ساختمانهايي كه بر اساس
اصول وضوابط حال حاضر آيين نامههاي طراحي ساختمانها اجرا نشدهاند نياز به مقاوم سازي دارند، كه خود دو دستهاند:
-1 آنهايي كه قبل از تدوين آيين نامههاي مربوط طراحي و اجرا شدهاند و در زمان اجراي آنها آيين نامهها و مقررات
مورد نياز در كشور وجود نداشت. 2- آنهايي كه در سالهاي اخير ساخته شدهاند اما متاسفانه به دليل قصور كارفرمايان و
عدم اطلاع آنها از اصول ساخت و ساز، دست مهندسان متعهد را از كار كوتاه كرده (و مي كنند) و به همين دليل مسايل
فني لازم رعايت نميشود و يا به دليل عدم دسترسي به مصالح و دانش فني مناسب (در روستاها و مناطق دور افتاده)
امكان رعايت اصول فني وجود ندارد.
از ديدگاه عملي، امكان مقاوم سازي تمام اينگونه ساختمانها به لحاظ زمان، هزينه و راهكار اجرايي وجود
ندارد، چرا كه به اين ترتيب تقريبا بايد تمام كشور را دوباره ساخت. بنابراين بايد مقاومسازي را محدودتر كرد. جا دارد
ساختمانها را به چهار دسته تقسيم كنيم:
-1 ساختمانهاي حياتي كه به دليل نوع كاربري و استفادهاي كه دارند امكان انتقال تجهيزات را نداشته و از طرفي بايد
عملكرد خود را بعد از زلزله نيز حفظ كنند. مانند: مراكز درماني، ايستگاههاي مخابراتي و تلويزيوني، مراكز امنيتي،
پالايشگاهها، و ... .
-2 ساختمانهايي كه در حال حاضر شرايط خاصي ندارند اما بعد از زلزله به عنوان مراكز خدماتي و كمك رساني مورد
نياز ميباشند و لازم است حتما سرپا باشند: برخي سولهها، مساجد، مدارس، مراكز مديريت كلان، مراكز مديريت
بحران و ... .
-3 ساختمانهايي كه قبل و بعد از زلزله اهميت خاصي ندارند ولي در صورت آسيب تلفات جاني زيادي در پي خواهد
داشت؛ مانند: مراكز عمومي، استاديوم، برجها و ... .
-4 ساختمانهاي معمولي كه هيچكدام از موارد فوق را شامل نميشود. مانند: منازل مسكوني، ساختمانهاي اداري و
تجاري معمولي و ... .
اهميت و نياز مقاوم سازي از ديدگاه كلان به ترتيب از شماره يك آغاز و تا شماره 4 كاهش پيدا ميكند.
مقاوم سازي دسته يك و دو كاملا به عهده و وظيفه دولت ميباشد. دسته 3 بين دولت و كارفرمايان خصوصي (مردم)
مشترك بوده و دسته 4 كاملا به عهده مردم ميباشد.
نكته مهم در اينجاست كه در مقاوم سازي دسته يك و دو تقريبا تاثير مستقيم در كاهش تلفات زلزله نداشته و
تنها مقاوم سازي دسته سه و چهار است كه در كاهش مستقيم تلفات زلزله نقش دارند. اما بديهي است كه هزينه و زمان
IranCivilCenter.com - Technical and Educational Website of Iranian Engineers
Copyright © 2003-2005 Iran Civil Center, All rights reserved worldwide. Page 3 of 5
لازم براي مقاو مسازي دسته سه و چهار به قدري زياد است كه عملا اين امر را غير ممكن ساخته و به همين دليل است
كه توجه دولت به دسته يك و دو و در موارد كمي به دسته سوم معطوف شده است.
در نتيجه به اينجا ميرسيم كه در حال حاضر كه دولت دست به كار مقاوم سازي شده است بايد توجه خود را
معطوف به ساختمانهايي بكند كه يا در دسته يك هستند و يا در دسته دو؛ و مقاو مسازي ساختمانها و مراكز شخصي به
عهده خود افراد است و دولت صرفاً ميتواند تسهيلات و قوانين لازم را در اختيار قرار دهد.
روش و هزينه انجام مقاوم سازي؟
در حال حاضر در كشور ما تنها مرجع مقاومسازي دستورالعملي است كه توسط سازمان مديريت و برنامه ريزي
دستورالعمل بهسازي لرزهاي » كشور با همكاري پژوهشگاه بين المللي زلزل هشناسي و مهندسي زلزله، تحت عنوان
تدوين شده است. متاسفانه روش اجراي اين دستورالعمل هنوز به طور كامل براي كارشناساني كه « ساختمانهاي موجود
از آن استفاده ميكنند مشخص نيست و هنوز مراكز مختلف در خصوص نحوه استفاده از آن توافق ندارند و متخصصان
امر به سليقه خود آن را اجرا مينمايند. هرچند سازمان مديريت با برگزاري دورههايي سعي دارد آموزشهاي لازم را به
كارشناسان بدهد.
براي ساختمانهاي شخصي هنوز تجربه مقاوم سازي كاملي وجود ندارد اما مراجعه به مهندساني كه قبلاً اين كار
را در پروژههاي دولتي انجام دادهاند ميتواند مفيد باشد.
- مراحل انجام مقاوم سازي به اين صورت است: 1- ابتدا بازرسي از ساختمان و ارزيابي اوليه و كيفي انجام ميشود. 2
بازرسي كامل و مطالعات كمي: در اين مرحله احتمالا انجام برخي آزمايشات يا كند هكاريها در ساختمان ضروري
است. در اين مرحله نياز يا عدم نياز ساختمان به مقاومسازي مشخص ميشود. 3- ارايه طرح مقاو مسازي: پس از انجام
مطالعات كمي و درصورت نياز، طرح مقاوم سازي ساختمان به صورت نقشه و دستور كار ارايه ميشود. 4- اجراي طرح
مقاوم سازي: ممكن است در اين مرحله برخي از قسمتهاي ساختمان به صورت موقت تخليه شود. در ساختمانهاي
شخصي بسته به نوع ساختمان وتعداد طبقات و ... ممكن است نياز به تخليه كامل ساختمان باشد.
هزينه انجام مقاوم سازي سه قسمت است: 1- هزينه مراحل يك و دو فوق كه تقريبا برابر هزينه طراحي مجدد ساختمان
است. 2- هزينه مرحله سوم بسته به نوع ساختمان و نوع مقاو مسازي مورد نياز متغير است و ممكن است از يك تا چند
برابر هزينه طراحي ساختمان باشد. 3- هزينه اجرا: كاملا بستگي به طرح مقاو مسازي دارد ولي معمولا هزينه اين كار
نسبت به همان مقدار عمليات اجرايي در ساختمانهاي در حال ساخت بيشتر است (به دليل كم بودن حجم كار- تداخل
با ساكنين ساختمان- هزينههاي تخريب و ...).
IranCivilCenter.com - Technical and Educational Website of Iranian Engineers
Copyright © 2003-2005 Iran Civil Center, All rights reserved worldwide. Page 4 of 5
نتايج مقاوم سازي تا چه حد قابل اطمينان است؟
در اينجا نكتهاي وجود دارد كه شاه كليد بسياري از مشكلات ساختمانسازي كشور ما است. به طور كلي از
ديدگاه كارشناسي در سطح بالايي ميتوان به نتايج كار مقاو مسازي اطمينان داشت، مخصوصاً در ساختمانهاي معمولي.
چرا كه هدف از مقاوم سازي در اينگونه ساختمانها صرفا ايمني جاني است و دستيابي به اين هدف بسيار سه لتر از
دستيابي به اهداف مقاوم سازي در ساختماني مانند مخابرات است كه در آن تمام دستگاهها و سيستمهاي پيشرفته و
حساس نيز بايد در حين و بعد از زلزله به كار خود ادامه دهند.
شاه كليدي كه از آن گفتيم اين است كه، مهندسان و پيمانكاران و كارفرمايان، تغييري نميكنند، اما چرا
طراحي و اجراي ساختمانها معمولاً غير ايمن است اما، به مقاوم سازي ميتوان تا حد زيادي مطمئن بود؟ پاسخ در
اينجاست كه به دليل علمي بودن و تخصصي بودن و از همه مهمتر جديد بودن بحث مقاوم سازي، كارفرمايان و
پيمانكاران هيچگونه ادعايي مبني بر مهارت تجربي در اين زمينه ندارند و كار در دست مهندسان واقعي است و علاوه بر
آن كارفرماياني به مقاوم سازي دست ميزنند كه حساسيت خاصي به اين موضوعات قائل هستند و اين باعث مي شود
مهندسان راح تتر كار خود را انجام دهند. در حالي كه در ساختمانسازي كه آن هم كاري بسيار علمي و دقيق است،
متأسفانه به غير از مهندسان، همه مدعي هستند و حاصل كار را ميبينيم.
طرحهاي مقاوم سازي دولتي چه نتايجي در بر دارد؟
همانطور كه پيشتر نيز به آن اشاره شد، طرحهاي مقاوم سازي دولتي هيچ تأثيري در كاهش خسارات و تلفات
زلزله ندارد و تنها دو نتيجه عمده را در بر خواهند داشت: اول افزايش قدرت رويارويي با بحرانهاي پس از زلزله و دوم
كاهش خسارات مالي به بدنه دولت. البته تعدادي پروژ ههاي مقابله با زلزله در بخش شريانهاي حياتي در دست انجام
است كه انجام دادن و به ثمر نشستن آن پروژه ها ميتواند تا حدودي به كاهش تلفات جاني و خطرات زلزله منجر شود.
در خصوص طرح هاي مقاوم سازي دولت بايد گفت كه انتخاب ساختمانهايي كه بايد مقاو مسازي شوند بر
اساس يك طرح جامع انجام شده و ميشود كه اين طرح از ديدگاههاي مديريت بحران و امداد و نجات بسيار ناقص و
معيوب است. به طوري كه در عمل گاهي شاهد مقاومسازي ساختمانهايي هستيم كه به نظر نميرسد در يك طرح جامع
و هدفمند نيازي به مقاوم سازي داشته باشند.
نكتهاي كه بار ديگر نياز به آن اشاره دارد اين است كه دولت در حالي دست به مقاو مسازي و صرف بودجه-
هاي زيادي در اين زمينه ميزند كه مشكل اساسي شهرهايي مانند تهران آمار بالاي تلفات و خسارات در صورت وقوع
زلزله است و با اين روشها نميتوان آمار تلفات را كاهش داد. بهتر است همزمان و به صورت موازي بودجههايي
IranCivilCenter.com - Technical and Educational Website of Iranian Engineers
Copyright © 2003-2005 Iran Civil Center, All rights reserved worldwide. Page 5 of 5
اختصاص داده شوند كه بتوانند در زمينه كاهش خسارات جاني نيز مثمر ثمر واقع شوند. اليته اين بودج هها بايد فراتر از
پخش چند برنامه كوتاه تلويزيوني و چاپ چند پوستر و كتاب باشد
عضو هيات مديره جمعيت كاهش خطرات زلزله ايران
مقاو مسازي در علم مهندسي عمران به معناي بالا بردن مقاومت يك سازه (ساختمان) در برابر نيروهاي وارده
است. امروزه از اين اصطلاح بيشتر در مورد نيروي زلزله استفاده ميشود. ازديدگاه علمي، مقاو مسازي واژهي كاملا
درستي براي اين منظور نيست چرا كه منظور از اصطلاح "مقاوم سازي" به طور قطع بالابردن مقاومت در برابر نيروي
زلزله نيست بلكه منظور بهبود عملكرد اجزاي سازه (ساختمان) در برابر نيروي زلزله است. به همين دليل اصطلاح
"بهسازي" و در حالت خاص براي نيروي زلزله، بهسازي لرزهاي اصطلاح درست تري است. به هر حال براي همرنگ
شدن، در اين مقاله نيز از اصطلاح مقاوم سازي به همان معناي بهسازي لرزهاي استفاده ميكنيم.
همانطور كه اشاره شد ، مقاوم سازي در مورد ساختمانهاي از قبل ساخته شده كاربرد دارد. اساساً براي ساختمانهاي در
حال احداث رعايت اصول و مقررات فني لازم ميباشد و مقاوم سازي معناي خاصي در بر ندارد. لذا لازم است
مخاطبين به اين مهم توجه داشته باشند كه وقتي صحبت از مقاوم سازي ميشود، در مورد ساختمانهاي قديمي و جديد
ساخته شده صحبت ميشود، و ساختمانهايي كه هنوز ساخته نشدهاند در اين مقوله مورد نظر نميباشند.
مقاوم سازي وظيفه چه كساني است؟ چه ساختمانهايي نياز به مقاوم سازي دارند؟ روش انجام مقاوم سازي چيست؟
هزينه انجام آن چقدر است؟ نتايج مقاوم سازي تا چه حد قابل اطمينان است؟ طرحهاي مقاوم سازي دولت چه
نتايجي در بر دارد؟ و ...؛ اينها همه سوالاتي هستند كه به ذهن هر كسي خطور ميكند و در اين مقاله سعي برآن شده
است تا به اين سوالات پاسخ داده شود.
IranCivilCenter.com - Technical and Educational Website of Iranian Engineers
Copyright © 2003-2005 Iran Civil Center, All rights reserved worldwide. Page 2 of 5
چه ساختمانهايي نياز به مقاوم سازي دارند و مقاوم سازي وظيفه چه كساني است؟
پاسخ به اين سوال از دو ديدگاه علمي و عملي قابل تأمل است. از ديدگاه علمي تمام ساختمانهايي كه بر اساس
اصول وضوابط حال حاضر آيين نامههاي طراحي ساختمانها اجرا نشدهاند نياز به مقاوم سازي دارند، كه خود دو دستهاند:
-1 آنهايي كه قبل از تدوين آيين نامههاي مربوط طراحي و اجرا شدهاند و در زمان اجراي آنها آيين نامهها و مقررات
مورد نياز در كشور وجود نداشت. 2- آنهايي كه در سالهاي اخير ساخته شدهاند اما متاسفانه به دليل قصور كارفرمايان و
عدم اطلاع آنها از اصول ساخت و ساز، دست مهندسان متعهد را از كار كوتاه كرده (و مي كنند) و به همين دليل مسايل
فني لازم رعايت نميشود و يا به دليل عدم دسترسي به مصالح و دانش فني مناسب (در روستاها و مناطق دور افتاده)
امكان رعايت اصول فني وجود ندارد.
از ديدگاه عملي، امكان مقاوم سازي تمام اينگونه ساختمانها به لحاظ زمان، هزينه و راهكار اجرايي وجود
ندارد، چرا كه به اين ترتيب تقريبا بايد تمام كشور را دوباره ساخت. بنابراين بايد مقاومسازي را محدودتر كرد. جا دارد
ساختمانها را به چهار دسته تقسيم كنيم:
-1 ساختمانهاي حياتي كه به دليل نوع كاربري و استفادهاي كه دارند امكان انتقال تجهيزات را نداشته و از طرفي بايد
عملكرد خود را بعد از زلزله نيز حفظ كنند. مانند: مراكز درماني، ايستگاههاي مخابراتي و تلويزيوني، مراكز امنيتي،
پالايشگاهها، و ... .
-2 ساختمانهايي كه در حال حاضر شرايط خاصي ندارند اما بعد از زلزله به عنوان مراكز خدماتي و كمك رساني مورد
نياز ميباشند و لازم است حتما سرپا باشند: برخي سولهها، مساجد، مدارس، مراكز مديريت كلان، مراكز مديريت
بحران و ... .
-3 ساختمانهايي كه قبل و بعد از زلزله اهميت خاصي ندارند ولي در صورت آسيب تلفات جاني زيادي در پي خواهد
داشت؛ مانند: مراكز عمومي، استاديوم، برجها و ... .
-4 ساختمانهاي معمولي كه هيچكدام از موارد فوق را شامل نميشود. مانند: منازل مسكوني، ساختمانهاي اداري و
تجاري معمولي و ... .
اهميت و نياز مقاوم سازي از ديدگاه كلان به ترتيب از شماره يك آغاز و تا شماره 4 كاهش پيدا ميكند.
مقاوم سازي دسته يك و دو كاملا به عهده و وظيفه دولت ميباشد. دسته 3 بين دولت و كارفرمايان خصوصي (مردم)
مشترك بوده و دسته 4 كاملا به عهده مردم ميباشد.
نكته مهم در اينجاست كه در مقاوم سازي دسته يك و دو تقريبا تاثير مستقيم در كاهش تلفات زلزله نداشته و
تنها مقاوم سازي دسته سه و چهار است كه در كاهش مستقيم تلفات زلزله نقش دارند. اما بديهي است كه هزينه و زمان
IranCivilCenter.com - Technical and Educational Website of Iranian Engineers
Copyright © 2003-2005 Iran Civil Center, All rights reserved worldwide. Page 3 of 5
لازم براي مقاو مسازي دسته سه و چهار به قدري زياد است كه عملا اين امر را غير ممكن ساخته و به همين دليل است
كه توجه دولت به دسته يك و دو و در موارد كمي به دسته سوم معطوف شده است.
در نتيجه به اينجا ميرسيم كه در حال حاضر كه دولت دست به كار مقاوم سازي شده است بايد توجه خود را
معطوف به ساختمانهايي بكند كه يا در دسته يك هستند و يا در دسته دو؛ و مقاو مسازي ساختمانها و مراكز شخصي به
عهده خود افراد است و دولت صرفاً ميتواند تسهيلات و قوانين لازم را در اختيار قرار دهد.
روش و هزينه انجام مقاوم سازي؟
در حال حاضر در كشور ما تنها مرجع مقاومسازي دستورالعملي است كه توسط سازمان مديريت و برنامه ريزي
دستورالعمل بهسازي لرزهاي » كشور با همكاري پژوهشگاه بين المللي زلزل هشناسي و مهندسي زلزله، تحت عنوان
تدوين شده است. متاسفانه روش اجراي اين دستورالعمل هنوز به طور كامل براي كارشناساني كه « ساختمانهاي موجود
از آن استفاده ميكنند مشخص نيست و هنوز مراكز مختلف در خصوص نحوه استفاده از آن توافق ندارند و متخصصان
امر به سليقه خود آن را اجرا مينمايند. هرچند سازمان مديريت با برگزاري دورههايي سعي دارد آموزشهاي لازم را به
كارشناسان بدهد.
براي ساختمانهاي شخصي هنوز تجربه مقاوم سازي كاملي وجود ندارد اما مراجعه به مهندساني كه قبلاً اين كار
را در پروژههاي دولتي انجام دادهاند ميتواند مفيد باشد.
- مراحل انجام مقاوم سازي به اين صورت است: 1- ابتدا بازرسي از ساختمان و ارزيابي اوليه و كيفي انجام ميشود. 2
بازرسي كامل و مطالعات كمي: در اين مرحله احتمالا انجام برخي آزمايشات يا كند هكاريها در ساختمان ضروري
است. در اين مرحله نياز يا عدم نياز ساختمان به مقاومسازي مشخص ميشود. 3- ارايه طرح مقاو مسازي: پس از انجام
مطالعات كمي و درصورت نياز، طرح مقاوم سازي ساختمان به صورت نقشه و دستور كار ارايه ميشود. 4- اجراي طرح
مقاوم سازي: ممكن است در اين مرحله برخي از قسمتهاي ساختمان به صورت موقت تخليه شود. در ساختمانهاي
شخصي بسته به نوع ساختمان وتعداد طبقات و ... ممكن است نياز به تخليه كامل ساختمان باشد.
هزينه انجام مقاوم سازي سه قسمت است: 1- هزينه مراحل يك و دو فوق كه تقريبا برابر هزينه طراحي مجدد ساختمان
است. 2- هزينه مرحله سوم بسته به نوع ساختمان و نوع مقاو مسازي مورد نياز متغير است و ممكن است از يك تا چند
برابر هزينه طراحي ساختمان باشد. 3- هزينه اجرا: كاملا بستگي به طرح مقاو مسازي دارد ولي معمولا هزينه اين كار
نسبت به همان مقدار عمليات اجرايي در ساختمانهاي در حال ساخت بيشتر است (به دليل كم بودن حجم كار- تداخل
با ساكنين ساختمان- هزينههاي تخريب و ...).
IranCivilCenter.com - Technical and Educational Website of Iranian Engineers
Copyright © 2003-2005 Iran Civil Center, All rights reserved worldwide. Page 4 of 5
نتايج مقاوم سازي تا چه حد قابل اطمينان است؟
در اينجا نكتهاي وجود دارد كه شاه كليد بسياري از مشكلات ساختمانسازي كشور ما است. به طور كلي از
ديدگاه كارشناسي در سطح بالايي ميتوان به نتايج كار مقاو مسازي اطمينان داشت، مخصوصاً در ساختمانهاي معمولي.
چرا كه هدف از مقاوم سازي در اينگونه ساختمانها صرفا ايمني جاني است و دستيابي به اين هدف بسيار سه لتر از
دستيابي به اهداف مقاوم سازي در ساختماني مانند مخابرات است كه در آن تمام دستگاهها و سيستمهاي پيشرفته و
حساس نيز بايد در حين و بعد از زلزله به كار خود ادامه دهند.
شاه كليدي كه از آن گفتيم اين است كه، مهندسان و پيمانكاران و كارفرمايان، تغييري نميكنند، اما چرا
طراحي و اجراي ساختمانها معمولاً غير ايمن است اما، به مقاوم سازي ميتوان تا حد زيادي مطمئن بود؟ پاسخ در
اينجاست كه به دليل علمي بودن و تخصصي بودن و از همه مهمتر جديد بودن بحث مقاوم سازي، كارفرمايان و
پيمانكاران هيچگونه ادعايي مبني بر مهارت تجربي در اين زمينه ندارند و كار در دست مهندسان واقعي است و علاوه بر
آن كارفرماياني به مقاوم سازي دست ميزنند كه حساسيت خاصي به اين موضوعات قائل هستند و اين باعث مي شود
مهندسان راح تتر كار خود را انجام دهند. در حالي كه در ساختمانسازي كه آن هم كاري بسيار علمي و دقيق است،
متأسفانه به غير از مهندسان، همه مدعي هستند و حاصل كار را ميبينيم.
طرحهاي مقاوم سازي دولتي چه نتايجي در بر دارد؟
همانطور كه پيشتر نيز به آن اشاره شد، طرحهاي مقاوم سازي دولتي هيچ تأثيري در كاهش خسارات و تلفات
زلزله ندارد و تنها دو نتيجه عمده را در بر خواهند داشت: اول افزايش قدرت رويارويي با بحرانهاي پس از زلزله و دوم
كاهش خسارات مالي به بدنه دولت. البته تعدادي پروژ ههاي مقابله با زلزله در بخش شريانهاي حياتي در دست انجام
است كه انجام دادن و به ثمر نشستن آن پروژه ها ميتواند تا حدودي به كاهش تلفات جاني و خطرات زلزله منجر شود.
در خصوص طرح هاي مقاوم سازي دولت بايد گفت كه انتخاب ساختمانهايي كه بايد مقاو مسازي شوند بر
اساس يك طرح جامع انجام شده و ميشود كه اين طرح از ديدگاههاي مديريت بحران و امداد و نجات بسيار ناقص و
معيوب است. به طوري كه در عمل گاهي شاهد مقاومسازي ساختمانهايي هستيم كه به نظر نميرسد در يك طرح جامع
و هدفمند نيازي به مقاوم سازي داشته باشند.
نكتهاي كه بار ديگر نياز به آن اشاره دارد اين است كه دولت در حالي دست به مقاو مسازي و صرف بودجه-
هاي زيادي در اين زمينه ميزند كه مشكل اساسي شهرهايي مانند تهران آمار بالاي تلفات و خسارات در صورت وقوع
زلزله است و با اين روشها نميتوان آمار تلفات را كاهش داد. بهتر است همزمان و به صورت موازي بودجههايي
IranCivilCenter.com - Technical and Educational Website of Iranian Engineers
Copyright © 2003-2005 Iran Civil Center, All rights reserved worldwide. Page 5 of 5
اختصاص داده شوند كه بتوانند در زمينه كاهش خسارات جاني نيز مثمر ثمر واقع شوند. اليته اين بودج هها بايد فراتر از
پخش چند برنامه كوتاه تلويزيوني و چاپ چند پوستر و كتاب باشد
